Sołectwo Osina

Rada Sołecka m. Osina

SOŁTYS:
AGNIESZKA PAKULSKA

RADA SOŁECKA:
AGNIESZKA PAKULSKA
ANETA KIJOWSKA-GACH
MARZANNA GRODŹ
BEATA MALICKA
RAFAŁ KOSAKIEWICZ
MARIA JENDRUSIAK

Położenie

Osina –siedziba władz gminy, wieś położona 11 km na południowy – zachód od Nowogardu, licząca 912 mieszkańców (stan na 1.09.2008 r.). Przez miejscowość przebiega linia kolejowa Goleniów - Kołobrzeg. Starsza część miejscowości ciągnie się wzdłuż drogi do Przypólska, młodsza wzdłuż szosy
z Węgorzyc do Kikorzy. Przez Osinę przepływa rzeka Stepnica. Najwyższe wzniesienie sięga tutaj 68 m n.p.m. Typ wsi – wielodrożnica z zachowanymi elementami owalnicy.
W pobliżu torów kolejowych wznosi się pagórek zwany JANA, który prawdopodobnie jest prasłowiańskim kurhanem z okresu grobów skrzynkowych. Płaskie wzgórze morenowe zwane GRONDEM, na którym stoi dzisiejszy kościół, jest wczesnośredniowiecznym grodziskiem słowiańskim oraz miejscem pogańskiego kultu.

Historia

Wieś Osina (niem, Schőnhagen) wywodzi się z istniejącej już na przełomie IX/X w. prastarej osady słowiańskiej, założonej na niewielkim wzgórzu położonym na dawnym rozlewisku rzeki Stepnicy. Pierwszy pisany przekaz o wsi pochodzi z 1331 r., zaś następne dane o wsi pochodzą z wieku XV. Jej niemiecka nazwa oznacza osadę położoną w pięknej okolicy (schőn – piękny, Hagen – teren ogrodzony). Polską nazwę ustalił w roku 1934 ksiądz Kozierowski od pobliskiego wzgórza Espen Berg (niem. Espe – osika, osina).
W II połowie XV w. (od 1477 r.) lenno rycerskie Osina było podzielone między dwa rody rycerskie:

  • część A – należała do rodu von Flemming,
  • część B – była we władaniu rodu von Petersdorff.

Do dóbr von Flemmingów należał folwark polny i owczarnia oraz wszystkie istniejące wtedy gospodarstwa chłopskie.

Druga część lenna, tj. lenno von Petersdorffów stanowiła niewielkie gospodarstwo polowe z owczarnią, pozbawiona zaś była zagród chłopskich.
W 1629 r. lenno Flemmingów kupuje junkier pruski – kapitan Johann Christoph von Döberitz. W 1795 r. Georg Christoph von Petersdorff sprzedaje drugą część lenna Osiny potomkowi Johanna Christopha von Döberitz – podpułkownikowi Georgowi Ludwikowi von Döberitz. W ten sposób od roku 1795 wszystkie dobra rycerskie Osiny zostają scalone we władaniu jednej junkierskiej rodziny – von Döberitz.
W regencyjnych spisach folwarków z 1892 i 1905 r. gospodarstwo folwarczne występuje jako całość, zaś w regencyjnych spisach własności ziemskich z lat 1914, 1920 i 1929 figuruje podział gospodarstw folwarcznych na część A i część B oraz tzw. Vorwerk Augustenhof. Folwark B powstał prawdopodobnie w II połowie XIX w. Od początków XIX w. i w XX w. następuje wielokrotna zmiana właścicieli dóbr junkierskich. W 1803 dobra von Döberitzów zostają sprzedane wysokiemu urzędnikowi powiatowemu, którym jest Johann Christian Schmidt, zaś w latach 1863-1867 dobrami włada Wilhelm Sauberzweig, a potem radca państwowy niejaki Schulze. W 1884 r. całość majątku należy do rodziny von Massow (z Maszewa).
W roku 1892 właścicielem majątku (o pow. 672 ha) jest von Dewitz, który około roku 1912 sprzedaje folwark junkrowi – Karlowi Friedrichowi von Lowitzow. W rękach tej rodziny majątek pozostaje do roku 1945 (ostatnia właścicielką jest Johanna von Lowitzow).
W końcu XIX wieku obszar dworski obejmował 693 ha żyznej ziemi oraz 27 budynków, w tym 13 mieszkalnych. Gmina wiejska posiadała 243 ha ziemi uprawianej przez 19 gospodarzy oraz 41 budynków, w tym 17 mieszkalnych. Cała wieś liczyła łącznie 233 mieszkańców.
W 1883 r. wybudowano obok Osiny linię kolejową Szczecin – Kołobrzeg.
Według źródeł z 1914 r. (spis ziemski), areały oddzielnych folwarków były następujące:
  • folwark A – 514 ha,
  • folwark B – 124 ha.

Do lat 20-tych XX w. podwórza folwarczne były wyraźnie oddzielone od zespołu pałacowego. Obecnie po obiektach tych nie ma żadnych śladów. Pałac został całkowicie zniszczony w 1945 r. Na jego miejscu można znaleźć zachowane częściowo relikty nekropolii rodziny von Lowitzów (w gęstych zaroślach podworskiego parku).
W 1939 r. liczba mieszkańców wzrosła do 250, natomiast gospodarzy nadal było 19. Do roku 1970 w Osinie było samodzielne PGR, a od 1971 r. siedziba Kombinatu PGR, w skład którego weszły zakłady rolne m.in. Bodzęcin, Kikorze, Węgorzyce oraz PGR-y w gminach Nowogard i Maszewo.
Lokalizacja siedziby KPGR-u spowodowała istotne zmiany w strukturze funkcjonalno-przestrzennej i wyposażeniu. We wsi skoncentrowano budownictwo mieszkaniowe, które przybrało charakter osiedla miejskiego, wielokondygnacyjnego. Rozbudowano zaplecze produkcyjno-usługowe i magazynowe. Na terenie ośrodka Zakładu Rolnego zlokalizowano fermę bydła mlecznego na 1500 stanowisk, w większości o technologii rusztowej.

Zabytki

  • Cmentarzysko kurhanowe - Wpisane do rejestru zabytków Nr A-1336.
    Cmentarzysko kurhanowe z epoki późnego brązu oraz wczesnego średniowiecza. Rozpoznano 206 kopców ziemnych o średnicy podstawy od kilku do 30 m i wysokości od kilkudziesięciu cm do 3 m. Cmentarzysko w Osinie należy do największych pół kurhanowyh zachowanych na Pomorzu Zachodnim.
    Pole kurhanowe położone jest po obu stronach toru kolejowego relacji Szczecin – Kołobrzeg, około 1250-1750 m na płn-wsch. Od stacji kolejowej w Osinie, na płd od rzeki Pilesza, po obu stronach jej dopływu – rzeczki Leśnica. Cmentarzysko zlokalizowane na gruntach leśnych Nadleśnictwa Nowogard.
  • Kościół p.w. Niepokalanego Poczęcia NMP - Wpisany do rejestru zabytków Nr 963
    Kościół w Osinie leży w najstarszej części wsi, na wzgórzu Grodno, którego zbocza opadają stromo ku płynącej u jego stóp Stepnicy.
    Pierwszą świątynię wzniesiono z bloków granitowych na planie prostokąta już w XIV wieku. Podczas przebudowy w połowie XIX wieku zaopatrzono ją w sygnaturkę w stylu nowogardzkim lożę kolatorską. Patronat nad świątynią sprawowali dziedzice miejscowego majątku.
    Do najstarszego wyposażenia kościoła należała romańska chrzcielnica z czerwonego granitu o średnicy 92 cm, którą Rzeszowski datuje na XII – XIII wiek. Aż do 1945 roku kościół w Osinie miał status parafii. Po wojnie długo pozostawał w ruinie, aż w 1981 roku został gruntownie przebudowany i poświęcony 23 października 1983 roku pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia NMP. Erekcji nowej parafii, należącej do dekanatu Maszewo, dokonano 31 maja 1982 roku.
  • Park podworski - Wpisany do rejestru zabytków Nr 945
    Założony prawdopodobnie na przełomie XVIII/XIX w., swobodny, krajobrazowy. Położony na wzgórzu stromo opadającym ku rzece Stepnicy. Zachował się cenny starodrzew komponowany (w tym wiele okazów o charakterze pomników przyrody). W części płn-wsch. położony jest cmentarz rodowy z monumentalnym krzyżem wykutym z granitu (z herbem rodu von Lowitzow).Pałac zniszczony w 1945 r., nie zachowany.
  • Cmentarz polowy - Wpisany do rejestru zabytków Nr 1157
    Założony pod koniec w. po płd stronie wsi, przy drodze do Przypólska. Czytelna jest zbliżona do kwadratu parcela, z bramą od strony drogi. Aleja lipowa wyznacza krzyżowo podział cmentarza na kwatery. Zachowane są w części obiekty sepulkralne i starodrzew komponowany.
Obiekty o wartościach kulturowych

Obiekt (funkcja pierwotna)
Adres
Materiał
Datowanie
Ochrona
Konserwatorska
Kościół
 
Murowany
XIV w.
Nr rej. 963
Kapliczka
przydrożna
 
Murowana
1 ćw. XX w.
Ewidencja
Dworzec kolejowy
 
Murowany
Lata 80-te
XIX w.
Ewidencja
Magazyn kolejowy
 
Ryglowy
Lata 80-te
XIX w.
Ewidencja
Chałupa
Nr 1
Murowana
Pocz. XX w.
Ewidencja
Bud. inwent.
Nr 1
Rygl./mur.
Pocz. XX w.
Ewidencja
Chałupa
Nr 3
Murowana
Pocz. XX w.
Ewidencja
Chałupa
Nr 4
Murowana
Pocz. XX w.
Ewidencja
Chałupa
Nr 5
Rygl./mur.
3 ćw.XIX w. przebud. pocz. XX w.
Ewidencja
Chałupa
Nr 7
Rygl./mur.
3 ćw. XIX w.
Ewidencja
Bud. inwent.
Nr 7
Ryglowy
3 ćw. XIX w.
Ewidencja

Dokumenty, Plany

Czy jesteś za reaktywacją posterunku policji w Osinie?

Dzień Dziecka w Osinie

Dnia 2 czerwca 2012r. w Osinie odbyła się impreza z okazji Dnia Dziecka . Imprezę prowadził niezastąpiony Pan Krzysztof Górecki , który potrafił zaangażować dzieci do udziału w konkursach. Wszystkie dzieci zostały obdarowane nagrodami bądź nagrodami pocieszenia.

Dzień Dziecka w Osinie - 2 czerwca 2012r.

Więcej…